(20th Ordinary Sunday; Year C)
PRAN WAN LADAW LABAN (20), C SHANING
(20th Ordinary Sunday; Year C)
1920 ning daram hta, English mungdan na hkrun lam hkawm ai wa Mallory gaw, hkrun lam hkawm hpung langai hpe Everest bum de awng dang ai hte lung woi lu na matu shakut shaja lai wa ai lam rai nga ai. Raitim Shi a shawng nnan na hkrun lam gaw hkrat sum lai wa ai.
Lahkawng lang ngu na hta mung dai zawn sha hkrat sum lai wa ai. Mallory gaw masum lang ngu na hta kungkyang ai hte mahkrum madup grai nga ai hpung langai hte rau bai shakut lai wa ai raitim , Mallory hte shi a manang law malawng gaw hkyen hkrat kaba ai a majaw dai hkrun lam asak sum mat ma ai. Dai hta e England de bai du wa ai shaloi ngam ai masha nkau mi gaw, Mallory hte manang nkau mi bum ntsa e asak sum mat sai ni hpe hkungga jaw ai hku nna, poi galaw lai wa ai.
Asak Hkrung nna ngam nga ai masha ni a ningbaw wa gaw shi mungga tsun na matu rawt sa wa ai shaloi, gawknu ting hta Mallory hte rau si hkrum mat sai rau hkrun lam hkawm ai ni a frame hte galaw da ai sumla ni hpe shinggrup gayin yu nna hkawm sa wa ai. Dai hpang, shi gaw shiga madat nga ai ni hpang shingdu de kayin nna, poi hpawng shingra ntsa e grai tsaw nga ai Everest bum a sumla kaba hpe man tawn da ai mu hkrup dat ai. Shi a myi man kaw na myi prwi ni hkrat lwi hkrat wa let, si mat sai manang ni a malai bum hpe ndai hku tsun dat ai: “Everest bum e, nden ja ai hte hkrung nga ai masha ni hte garai n shangai wa shi ai ma ni a mying ningsang hta ngai nang hpe tsun ai, Everest bum e, nang anhte hpe kalang mi dang kau sai, lahkawng lang dang kau sai, masum lang dang kau ndai. Raitim Everest bum hpe gaw lani mi na aten hta anhte nang hpe dang kau na re. Hpa majaw nga yang, nang grau kaba wa lu na n rai, raitim anhte gaw naw rawt jat wa lu na majaw re.” Na a myit rawt ai lam hpe wan shinglet zawn matut nna hkru nga u. Asum n jaw ai sha shakut sharang nga u. Na a gat shingjawng poi hpe jahtum du hkra matut nna gat nga u. Na a majan ni hpe awng dang ai aten du hkra gasat nga mu.
Lani mi nang awng dang na re. Raitim, Madu Yesu Hkristu kaw akyu hpyi nga u. Na a myit masin hta Chyoi Pra ai Wenyi a wan hpe shachyi ya na matu Shi kaw hpyi nem nga u. Ngu nna tsun lai wa ai. Dai ni na Kabu Gara Shiga hta, anhte a Madu Yesu gaw, ga ntsa e wan ngai jahkrat dat nngai, nga nna tsun da nga ai. Yesu la sa wa ai wan gaw jahten sharun ai wan n rai, Chyoi Pra ai Wenyi a gawgap ai, asak hkrung shangun ai wan mahtang rai nga ai. Chyum Laika hta Karai Kasang a kumla hku nna wan hpe law law lang lang lang ai. Tara Jahprang Laika hta “Na a Karai Kasang gaw wan hkru ai Karai Kasang rai nga ai” (Tara Jahprang 4:24; Shakawn Kungdawn 18:12) ngu mu lu ai. Yesu a sasana magam bungli hpe tsun ai shaloi, Yawhan gaw, “Ngai nanhte hpe hka hta baptisma jaw made ai, shi chyawm gaw Chyoi Pra ai Wenyi hte wan hta baptisma jaw na ra ai” (Mahte 3:11). Kasa laika hta mung Chyoi Pra ai Wenyi gaw kasa ni a ntsa wan a hkrang hte yu hkrat wa ai lam tsun da ai. “Kasa langai hte langai a ntsa e wan shinglet zawn re ai wan shinglet dan pru nna jung nga ai.” Shanhte yawng chyoi pra ai Wenyi hte hpring nga ma ai” (Kasa 2:3-4).
Anhte a Madu Yesu gaw, ga ntsa de wan jahkrat na matu du sa ai ngu tsun ai shaloi, Chyoi Pra ai Wenyi hpe shinggyim masha ni a myit masin kata de shangun dat ai hku nna shinggyim masha ni a lapran de shang wa shangun ai Shi a sasana magam hpe tsun ai lam rai nga ai. Ndai gaw mungkan a lapran wan hkru htoi tu nna, galai shai lam byin shangun na Karai Kasang a n-gun atsam rai nga ai.
Raitim, ndai Chyoi Pra ai Wenyi hpe shangun dat ai lam gaw, Shi madu kashin kamun hkam la ai ten du hkra, Shi a tsin-yam tsindam hte Shi a Udang a nsin sin ai hka hta kashin kamun hkam la na matu ala nga ra ai. Udang gaw Pentecost poi a shawng e rai ra ai. Karai Kasang a Wenyi a wan anhte a ntsa de yu hkrat wa na rai yang, Hkristu gaw Udang ntsa e shawng si hkam ra ai. Mungkan masha ni a yubak mara a matu Yesu wudang ntsa e n si hkam shi yang, Karai Kasang a daru magam hte Wenyi a hpring tsup ai lam mungkan ntsa de n yu hkrat wa lu ai.Kalvari bum kaw kashin kamun hkam la lai wa sai Yesu gaw, dai Chyoi Pra ai Wenyi a Wan hte myit masin ni hpe wan shatu ya u ga. Chyoi Pra ai Wenyi a matu wan kumla gaw anhte a matu lam amyu myu hku nna shaman chyeju jaw ya nga ai. Chyoi Pra ai Wenyi a matu wan kumla hpe ngang ngang jum tek da nna, lachyum law law hpe hpaw ya lu u ga, dai gaw anhte a wenyi hpe akyu jaw lu na rai nga ai.
1) Wan Gaw Asak A Npawt Hte Kumla Rai Nga ai
Anhte a Madu Yesu gaw, ga ntsa de wan jahkrat na ngu tsun ai shaloi, jahten sharun ai wan n rai nga ai, Shi jahkrat dat na ngu ai, Chyoi Pra ai Wenyi a wan gaw asak jaw ya ai mahtang rai nga ai. Wan hpe jahten sharun ai kumla hku nna law malawng lang ai raitim, Chyum Laika hta gaw wan hpe asak kumla hku lang da nga ai. Asak gaw shimlum ai, si hkrung si htan gaw katsi katsang rai nga ai.
Nsa sa ai lam gaw wan hkru ai lam langai mi n rai a ni? Ndai mungkan ga ntsa na hkum hkrang asak hkrung lam yawng hpe madi shadaw ya ai wa gaw jan n rai a ni? Yesu gaw ndai mungkan ga ntsa de wan jahkrat na ngu ga sadi jaw ai shaloi, si hkrung si htan a lapran hta asak hpe shabyin ya na, asak jaw ai n-gun atsam hpe tsun shaga ya na Chyoi Pra ai Wenyi hpe shangun dat na hpe pahkam hkam ya ai. Origen gaw Yesu tsun ai ga hpe lakap nna, “Ngai hte ni htep ai wa gaw wan hte ni nga ai; ngai hte tsan ai wa gaw mungdan hte tsan nga ai.” Yesu hte ni htep nna, Yesu anhte hpe jaw ya na Chyoi Pra ai Wenyi a wan hpe hkam la lu u ga.
2) Wan Gaw N-gun Shaja Ai Npawt Nhpang Hte Kumla Re
Wan gaw, jahkring hkring tsawra myit, myit rawt ai hte lawan ai n-gun atsam hpe kumla shatai ya ai. Mawshe gaw Horeb bum kaw wan hkru ai hpun hta Karai Kasang hte hkrum katut lai wa ai. Shawng de shi gaw yu maya sagu rem wa sha rai tim, Horeb bum ntsa e wan hkru ai hpun hpe hkrum shaga ngut ai hpang, Karai Kasang gaw shi hpe grau kaba ai magam bungli langai mi de shaga la ai: dai gaw Israela amyu ni hpe woi awn na matu shaga lai wa ai.Dai ten kaw nna shi a myiman gaw Karai Kasang a wan nhtoi hte htoi tu wa nna, Karai Kasang hte masha ni hpe shalawt dat lu na matu myit rawt ai myit hte hpring ai masha tai wa sai. Pentekoti Nhtoi hta Chyoi Pra ai Wenyi gaw kasa ni a ntsa e wan shinglet zawn yu hkrat wa ai shaloi, shanhte gaw hkrit tsang ai hte hkan nang hkan sa ai uhpung kaw nna, myit rawt ai, nden marai, makam masham hpring ai amyu langai mi de tsep kawp galai shai mat wa ai. Dai shani hta shanhte gaw asak nnan lu la ma ai. Anhte a Madu Yesu gaw Chyoi Pra ai Wenyi a wan hpe anhte a prat hta ru bang ya u ga law. Anhte a lagawn lamawn ai lam ni hpe Chyoi Pra ai Wenyi a wan hkru kau ya u ga.
3) Wan gaw San seng ai lam hpe kumla madun ai
Myihtoi Esaia gaw wan a san seng ai lam hpe hkam sha lai wa ai. Nawku Htingnu kata e shi gaw Karai Kasang a shingran hpe mu lu ai. Shi a n san seng ai hpe chye jang, Madu a lamu kasa langai mi gaw, tawn hkungri kaw na shaw la ai wan shinglet hpe lang nna, shi hpang de nbung hte poi wa nna, “Ya ndai lam gaw na a n-gup hpe hkra sai majaw, na a mara hkoi mat sai, na a yubak mung raw kau sai (6: 1-7),” ngu nna tsun wu ai. Wan gaw arai ni hpe jasan jaseng ya ai. Wan hte matut mahkai ai lam shagu gaw wan hkru nna san seng wa ai. Dai n san seng ai maza hte nhprang arai ni gaw wan hkut hku nna tai mat wa ai hte, ja hpe wan hta jasan jaseng ai zawn, san seng ai arung arai hku pru wa ai. Dai hte maren, Chyoi Pra ai Wenyi gaw anhte a ntsa de yu hkrat wa nna anhte hta nga nga ai shaloi, anhte a awu asin re ai lam ni hpe yeng seng kau ya nna, yubak mara yawng kaw na anhte hpe jasan jaseng ya nga ai.
Tsawra ai hpu nau ni e, Madu Yesu gaw Chyoi Pra ai Wenyi hpe anhte a myit masin hte ndai mungkan ga de matut mahkai ya ai hku nna wan shinglet hpe jahtoi ya u ga. Karai Kasang a Wenyi gaw anhte hpe n hkru n kaja ai lam ni yawng hpe jasan jaseng ya nna asak hte n-gun atsam jaw ya u ga law.
Akyu hpyi saga oh hpan madu karai kasang e chyeju mahakra matu chyeju dum ai hte nang wa hpe grau nna kam sham tsawra chyechyang lu ai hte nang wa a kabu gara shiga hpe anhte a sak hkrung lam hta hkaw tsun sak se hkam lu na matu ra kadawn nga ai myit yan marai hte n gun atsam chyeju ni hpe mung jaw ya rit anhte a madu hkristu a marang e hpyi nyem nga ga ai.
Hkristu hta tsawra hkunggga ai kanu kawa tara hkaw sara ni hte nu wa hpu nau ni e ndai laban gaw pranwan ladaw hta. ..Hkun … ngu na lanban rai nga ai hti ang ai ja chyum mungga ni gaw chyum mungga daw langai ..Langai ngu na..yer laika 38: 4-6,8-10 chyum mungga daw lahkawng hebre hpung masha ni hpang de san paulu shagun dat ai laika 12: 1-4 kabu gara shiga Lk 12: 49-53 Ndai jachyum mungga ni hpe hti nna myit sumru yu let hpawt ni na nawku daw jau lamang ni hpe woi nga ga law.