Hkyen bawng si hpe hkyen bawng lap daram jai lang lu sha lam n galaw ga ai raitim hkyen bawng si hpe sha ai gaw hkum hkrang a matu grau nna tsi byin ai lam chye lu ai. Hkyen bawng si ngu ai shaloi kata kaw na tum asi hpe tsun mayu ai n re sha, asi tum hpe magap da ai ntsa lam na hpyi sinlam hpe tsun mayu ai rai nga ai. Hkyen bawng si hta na sha mai ai daw mung dai pu ma-um,hpyi sinlam ni rai nga ai.
Ahkyeng nsam nga ai hkyen bawng si hta e Anthocynins drup pound rai nga ai Delphinidin madung rawng ai. Dai sha n-ga Quercetin, Rutin, Chlorogenic acid, Malic acid hte Tartaric acid drup pound ni mung rawng ai re majaw sai kata na n kaja ai sau dat ni hpe shayawm kau ya lu ai atsam, hkum hkrang hpum lai ai hpe shayawm ya lu ai atsam, sai tsaw ana hpe hkyamsa shangun lu ai atsam, bum ai hpe shayawm jasip ya lu ai atsam, cancer cell ni hpe sat kau lu ai atsam ndai zawn re ai akyu ni hpe jaw ya lu nga ai. Dai zawn akyu jaw lu ai lam hpe dat garan sawk chyam gawk hta chyam maram lam galaw yu ai hte du sat ni hta sawk chyam lam galaw yu ai sha n – ga, masha hta mung asung jashawn lang lu na matu sawk chyam lam law law lang galaw da ai hpe chye lu ai.
Hkyen bawng si hta e hkum hkrang hpe akyu jaw ai dat ni rai nga ai calcium dat, hpri dat, vitamin C, magnesium, carbohydrate phosphorus, potassium, vitamin B 12 hte vitamin A ni rawng nga ai.
Ndai zawn re ai dat ni rawng ai a majaw hkyen bawng si hpe lu sha nna lu mai ai akyu ni gaw ( 1 ) calcium dat law rawng ai marang e wa hte n hka nra ni hpe n gun rawng ngang kang shangun nna n-gup kata na bacteria ni hpe gasat shapraw kau ya lu ai atsam nga ai. Nra, wa hte wa uji ni hpe hkam kaja shangun ai.
2) Vitamin C dat myu mi rai nga ai Ascorbic acid rawng ai a majaw hkum chying ninggun hpe sharawt ya lu nna katsi lawt waw shang machyi ai, tuk kwi ana, jahkru ai ana ahkya ni byin hkrum ra ai lam yawm hkra makawp maga ya nna sinwawp hpe hkam kaja shangun ai. Hkum hkrang bum machyi ai hpe shayawm shanem hkyamsa wa hkra garum ya lu ai.
3) Magnesium dat rawng ai a majaw kan chyat, kan shingdang ai lam n byin hkra makawp maga ya lu nna kan kya shangun ai majaw kan sa man ai akyu jaw ya lu ai. Pu lasa ni hpe shakya kau ya ai majaw pu atsawm sha bungli galaw lu ai rai nna pu kaba cancer ana byin wa lu ai kaw na makawp maga ya lu ai.
4) hkyen bawng hta rawng ai phosphorus gaw lasa n gun yawm ai, ba lawan ai, lagaw lata ni makret machyi nna ali ahti nga ai hpe hkyamsa mai tsai lu shangun nga ai.
5) Hkyen bawng si gaw hkum hkrang kata na n kaja ai cholesterol ni hpe shayawm kau ya lu nna salum sai lam lasa hte seng ai ana n byin hkra makawp maga ya lu ai. Sai kata na sau dat hpe shayawm jahkrat kau ya lu ai, jumdwi dat shayawm jahkrat kau ya lu ai majaw jitdwi ana lu ai masha ni lu ya mai ai.
6) Antioxidant Pro-perties a majaw sin ana hpe tsi shamai ai shaloi garum ya lu ai. Bai nna hkyen bawng si gaw free radical ni a majaw cancer byin wa shangun ai cell ni chyambra law jat ai hpe lanyan kau ya lu nna cancer ana hpe hkyamsa shangun lu ai.
7) Jit sa, hka hkaw kaja ai, kan sa man shangun ai akyu hpe mung jaw ya ai re majaw sai, shan kaja tsawm htap ai akyu lu mai ai. Hkyen bawng si jahkraw hpe galoi mung tsing lu ya ai gaw sai tsaw ana nbyin hkra makawp maga ya lu nga ai. Hkyen bawng si tsing ntsin hpe hpunglum hku n kam lu ai rai yang katsi shakawp da nna namsi gayau ntsin zawn lu nna mung akyu lu mai ai.
Sadi la chye ra na lam gaw hkyen bawng si jahkraw hpe hpunglum ntsin hku tsing lu ai gaw sai tsaw ai hpe shayawm jahkrat ya lu ai re majaw sai hkrat ana lu ai ni, jitdwi ana lu ai ni, sai tsaw ana a matu tsi lu taw ai masha ni chyawm gaw shadawn sharam rai lu ya na ra ai lam hpe sadi jaw da nga ai. Sinda chyat, jahkru ana lu ai masha ni mung lu na n hkrak ai lam tsun da nga ai. Bai nna hkyen bawng si tsing lu ai ntsin gaw ahkri dat rawng ai re majaw lu sha n rawng ai kan kaman hta n mai lu bang ai. Kaji kajaw lu hkrup ai hpa nra ai raitim grai law lu jang kaga hkra machyi lam ni bai byin wa chye nga ai. Ma chyu jaw ai ma kanu ni, ma kaji ni hte sai tsaw ana lu ai masha ni mung grai law hkra n mai lu ai hpe sadi la chye na ra ai lam machye machyang hpe garan kachyan ya dat lu ga ai.
