LITURGICAL, NAWKU DAW JAU SHANING GAW HKRISTU A HKYE HKRANG LA AI MAGAM BUNGLI HPE MYIT DUM SHANGUN YA AI
Wa Sarabyin Leo gaw, August 12, bat masum Ya shani hta, San Peter Nawku Htingnu hta zuphpawng nga ai nawku bu hkawm sa ai ni hpe, bat mi hta kalang galaw ai, Sacrosanctum Concilium a daw kaba manga hpe madung tawn nna, tsun shaga lai wa ai.
Ndai lam hte seng nna, Wa Sarabyin Pius XII gaw, nawku daw jau ai shaning hpe lai wa sai aten na mabyin masa ni hpe asak n rawng ai hku bai myit dum ai hku n rai, Shi a Nawku Hpung hta Hkristu a hkrung nga ai hku nna, hkye hkrang la ai lam a makoi magap da ai lam ni gaw, ya du hkra nga nga nna, shamu shamawt nga ai hku nna, tsun shaleng da nga ai. Dai majaw labau hta Hkristu a hkye hkrang la ai magam bungli hpe matut nna bai gram lajang ai lam hku nna chye na la ra ai lam Wa Sarabyin Leo sang lang dan ai. Shi a aten ladaw ni hte poi lamang ni hpe hkawm sa ai hku nna, Nawku hpung gaw Madu a hkye hkrang la ai magam bungli hte matut mahkai nna, kam sham ai ni hpe Shi a chyeju hpe hkam la lu na ahkang jaw nga ai.
Wa Sarabyin Leo matut nna tsun sang lang dan ai hta, “anhte a matu si hkam nna bai hkrung rawt wa ai Yesu hte hkrum katut ai lam gaw, Nawku hpung galoi mung hkan sa ai yaw shada lam rai nna, Paschal poi hpe galaw ai lam hpe aten shagu a madung tawn da ai” nga ai.
Ndai lam a majaw, Council Fathers ni gaw, Laban shani hpe “nawku daw jau ai shaning ting a npawt nhpang hte madung” ngu nna, “shawng nnan na poi nhtoi” ngu nna tsun shaleng da ma ai.
Wa Sarabyin gaw, Laban shani gaw Madu a Nhtoi re ai hpe madi madun da nga ai. Laban shani ngu ai mying hpe “jan a nhtoi” ngu tsun ai ga ni hta pyi, Hkristan ni gaw masha shagu hpe nhtoi jahtoi ya ai teng man ai “dinghpring ai jan” Hkristu hpe tsun ai hpe chye na la lu ai, nga nna shi matut tsun ai.
Laban shani, bat shagu na Easter
Dai hpang Wa Sarabyin Leo matut tsun ai hta, Wa Sarabyin San Yawhan Pawlu II gaw, Laban shani gaw Madu a nhtoi, Nawku hpung a nhtoi, shinggyim masha a nhtoi rai nna, hpang jahtum e, “nhtoi ni a nhtoi” ngu ai hpe sharin ya ai lam hpe bai myit dum shangun ai.
“Laban shani gaw bat shagu na Easter re majaw,” nga nna tsun ai, dai gaw ya aten na Hkristu a hkrung rawt ai lam hpe shabyin ya nna, aten a lachyum hpe nan hpaw shadan dan ai, shinggyim labau hpe Madu bai du wa na lam de woi sa wa ai.
Wa Sarabyin Leo gaw, Laban shani hpe chyoi pra hkra galaw na matu, “Missa Hkungga hpe galaw na matu madung rai nga ai” ngu sang lang dan ai, hpa majaw nga yang, Council Kawa ni tsun ai hku nga yang, dai hku galaw nna, Mungga hpe madat mara ai hku nna, zuphpawng hpawng de ai hku nna, “Hkristan hpung gaw Madu hte rau kanawn mazum ai lam hpe dan dawng hkra galaw ya nna, Hkristu hpe sadi dung ai lam hpe sakse hkam ya lu ai” nga nna sang lang dan ai.
Dai zawn zuphpawng hpe “virtual presence langai sha hte galai shai kau lu na n re” ngu nna shi sadi jaw ai, n galaw ai sha zuphpawng ai hku nna mung n mai shayawm kau ai. Hkristu a hkrung rawt ai lam hku nna lu la ai “hpring tsup ai myit mada lam” a matu Karai Kasang hpe chyeju dum na matu rau hpawng de ai hpunau nauna ni a atsam rawng ai shanglawm ai lam hku nna nawku daw jau ai lam gaw hpring tsup nga ai.
Dai majaw, Laban shani bungli kaw na aten n lu la ai ni hpe Missa hkungga hta shang lawm lu na matu, “kaja dik ai masa” hpe tam na matu, buga masha ni hpe Wa Sarabyin tsun shadut da nga ai.
Nawku daw jau shaning
Dai hta n-ga, Wa Sarabyin Leo gaw, nawku daw jau ai shaning a rawt jat galu kaba wa ai lam hpe sawk sagawn ai. Shi sang lang dan ai hta, bat shagu galaw ai Easter poi hpe, tsaban lahkawng kaw nna, shaning shagu galaw ai Easter poi hte matut mahkai nna, dai hpang, Pentecost poi hta htum mat nna, Paska poi a hpang e, kabu gara ai manga shi ya tup hkan nang nga ai.
Hpang e Hkrismat shingra ladaw gaw Hkristu a hkum hkrang shangai wa ai lam, makoi magap da ai lam ni hpe hpaw shadan dan ai. Nawku hpung gaw, Chyoi Pra ai Nu Maria, tara sak se ni hte sanpra ai ni hpe hkungga jaw ai poi ni hpe mung shalawm da ai.
Ndai nawku daw jau ai shaning gaw, hkye hkrang la ai labau hpe sakramentu hku nna tang madun dan ai, kam sham ai ni hpe Meshia hpe myit mada ai kaw nna, Paschal mungsung hku nna, htawm hpang hpung shingkang hpe myit mada ai lam de woi sa wa ai lam hpe Wa Sarabyin tsun da nga ai.
Hkristan ni hpe Hkristu a makoi magap da ai lam hta grau sung sung shang lawm lu hkra galaw ya ai hku nna, nawku daw jau ai lam shaning gaw “sagu rem magam bungli yawng a matu lam madun ai npawt tara hte ahkyak ai npawt nhpang” tai wa ai, nga nna tsun shadum n-gun jaw dat ai.