Nazaret mare na Chyoi Pra ai Htinggaw poi laban shani rai nga ai. Yesu, Maria hte Yosep a dinghku poi ai rai nga ai. Teng man, jet ai Hkristan Dinghku shagu a kasi ningli rai nga ai. Sociological hku yu yang, dinghku gaw shinggyim wuhpawng a npawt nhpang rai nna, nga sat nga sa hte sharin hkam la ai lam ni hpe hpang wa ai shara mung rai nga ai.
Daini na poi gaw nawku hpung hta mung, anhte a shinggyim wuhpawng hta mung ahkyak ai lam lahkawng hpe n mai malap kau ai. Langai, chyoi pra ai wuhpung langai hku nna dinghku a laksan ahkyak ai lit hpe shadum ya na matu re. Tsun mayu ai gaw, anhte a shinggyim wuhpawng a hkam kaja lam hte nga pra lam gaw dinghku hta madung nga ai ngu ai hpe tsun mayu ai.
Lahkawng, ndai poi gaw dinghku langai a tengman ai tara upadi hpe shadum ya nga ai. Dai gaw, kawa, kanu hte shanhte a kashu kasha ni a jet ai kahkyin gumdin lam rai nga ai. Dai majaw, dinghku a mying hta lai nna kaga kahkyin gumdin lam (same sex zawn) gaw, n tara ai lam (aberration) rai nga ai. Shawng ningpawt e numsha hte lasha hpe hpan tawn da ai Karai Kasang hpe mung ninghkap ai lam rai nga ai. Adam hte rau nga na matu kaga masha langai hpe hpan na matu Adam a garep nra hpe n la ai. De a malai, Adam a garep n ra hpe la nna, shinggyim hkum hkrang hte bungli galaw ai lam hta n bung ai shinggyim masha numsha hpe hpan da ai (Gen 1; 2).
Daw 1 hta dinghku langai a n bung ai daw masum ngu ai kawa, kanu hte kasha ni hpe asan sha tsun da nga ai. Dai hta, marai langai hte langai a shara hpe maren sha tsun da ai: “Madu gaw shi a kasha ni hta kawa hpe hkungga lara di nna, kanu a ahkang aya hpe shi a kasha ni a ntsa e shagrin da nga ai.” Langai hte langai gaw ahkyak ai hte tinang a shara hta laklai ai.
Ahkyak ai gaw, Sirac gaw ma ni a kanu kawa ni hpe lit la ra ai lam hpe ahkyak shatai tsun shalawm da ai. Ndai lit gaw kanu kawa ni hpe hkungga lara ai hte madat mara ai lam hpe madung tawn ai. Pawlu gaw ndai lam hpe bai kahtap tsun ai: “Ma ni e, nanhte a kanu kawa ni hpe hkungga lara na gaw, nanhte a Hkristan lit rai nga ai…Nanhte a matu kaja ai hte nga lu myit ga, nanhte a kanu kawa ni hpe hkungga lara nga mu, ngu nna hkang da ai ga rai nga ai” (Ep 6, 1-4).
Daw lahkawng hta, anhte a dinghku hpe bau maka na matu grai ahkyak ai Hkristan arawn alai ni hpe Pawlu shadum ya nga ai. Dai ni hpe lu la na matu dinghku masha shagu shakut ra ai. Dai ni hta: anhte a dinghku masha shagu hpe matsan dum myit, tswara myit, myit galu kaba ai lam, mara raw ya ai lam ni lawm nga ai. Ahkyak dik htum gaw, “tsaw ra myit hpe bu hpun nna, Hkristu a ngwi pyaw ai gaw nanhte a myit masin hpe up nga u ga” ngu Pawlu tsun ai.
Dai ni aten hta dinghku law malawng gaw simsa ai hku n nga nga ma ai. Tsawra myit a hpun palawng hpe bu hpun na malai, nju ndawng ai hpun palawng hpe bu hpun ma ai. Pawlu gaw dinghku langai hta masha langai hte langai a lit hpe shadum let ndai hku tsun jahtum da ai: “Kawa ni e, nanhte a madu jan ni hpe tsaw ra nna, shanhte hpe n ju n dawng ai myit hpe koi nga mu…Madu jan ni e, nanhte a madu wa hpe hkungga lara nga mu…Kashu kasha ni e, kanu kawa ni a ga madat mara nga mu.” Ndai lit ni gaw asan sha rai nga ai.
Lahta e Pawlu tsun da ai kaja ai atsam marai ni hta sha n-ga, dai ni na kabu gara shiga gaw dinghku langai a grai ahkyak ai arawn alai ni hpe anhte hpe madun dan nga ai. Dai gaw akyu hpyi ai hte yaw shada lam langai sha rai nga ai. Maria yan Yosep gaw shan a kasha Yesu hpe shachyoi shapra na matu nawku htingnu de woi sa wa ma ai. Dai majaw, shanhte a dinghku a akyu a matu rau jawm galaw nna akyu hpyi ma ai.
Yesu, Yosep hte Maria a Chyoi Pra ai Dinghku gaw dinghku prat a npawt nhpang de bai nhtang wa na matu tsun nga ai. Dinghku prat hpe asan sha san seng hkra galaw u, grau law law tsun shaga u dinghku hte myi man pa let kanawn mazum na aten grau law hkra galaw u. Na a ningrum ningtau hte ma ni hpe grau nna madat mara u, hpa majaw nga yang shanhte hta nang hpe tsun dan na matu shanhte a lam ni grai law ai. Bai nna na a dinghku ting hpe Chyoi Pra ai Missa hkungga nga ai nawku jawng de woi sa na matu re.
Herod gaw shanhte a ma hpe jahkrit shama ai shaloi, Egutu mung de hprawng na matu akyu hpyi let rau jawm dawdan ma ai. Ndai gaw dai ni anhte galaw ai poi hta shanhte kaw na kasi la na matu grai ahkyak ai kaja ai lam langai rai nga ai. Ndai lam gaw grau nna anhte a mungkan hta langai hkrai (private) a myit masa gaw anhte a dinghku kanawn mazum lam hpe hkra machyi shangun nga ai. Akyu hpyi ai hta kahkyin gumdin ai lam gaw anhte a dinghku ni hpe madi shadaw ya nna karum ya nga ai. Grau nna, prat hta yak hkak ai aten ni hta byin chye ai. “Kahkyin gumdin yang tsap nga lu ai, garan mat yang hkrat sum mat ai” ngu ai ga si gaw teng nga ai. Dai majaw, anhte akyu hpyi ga, Yesu, Maria hte Yosep e, anhte a myit masin hpe nanhte a myit masin zawn shabyin ya mi.