93. Wa Sarabyin shi a Encyclical ‘Dilexit Nos’ hta, shinggyim wuhpawng a mara gaw shinggyim wuhpawng kata na “mara a hkrang masa” hpe ngang grin hkra galaw ya ai, chyahkring hkring “tinang hkum hpe sha myit ai hte myit n lawm ai lam hpe sha, shingra tara (sh) hkam la mai ai ngu sawn la ai uphkang ai myit masa a daw langai mi rai nga ai. Dai shaloi matsan masha ni hpe n gawn n sawn di nna, shanhte n nga ai zawn asak hkrung ai gaw, shingra tara hku byin wa ai. Dai shaloi mung, n-gun ja ai ni a ra kadawn ai lam ni hpe galaw ya lu na matu, mung shawa ni kaw na sak jaw ai lam ni hpe hpyi shawn ai sut masa hpe hpaw ninghtan na matu mung, htuk manu ai zawn rai nga ai. Dai laman, matsan masha ni hpe, hpang na mungkan manghkang gaw, shanhte nga ai shara de bai nhtang wa ai aten du hkra, “kahte” mi sha jaw na ngu ga sadi jaw da ai. Anhte gaw tsin-yam tsindam hkrum nga ai ni a tengman ai manghkang ni hpe hparan na matu tam na malai, theoretical excuses ni hta sha madung tawn ai shaloi, tengman ai garan ginhka ai lam byin pru wa ai. San Yawhan Pawlu II gaw, “shinggyim wuhpawng langai a galaw shapraw ai lam hte jai lang ai lam ni a majaw, tinang hkum hpe jaw ya na matu hte masha ni a lapran kahkyin gumdin lam hpe gawgap na matu grau yak hkak wa ai rai yang, shinggyim wuhpawng langai gaw kaga masha ni hte tsan gang mat wa ai hpe mu mada lai wa sai.”
94. Matsan mayan lam a structural causes ni hpe hparan na matu grau grau myit rawt wa ra ai. Ndai gaw, “shinggyim wuhpawng a kaja ai masa a matu lawan ladan ra kadawn ai lam a majaw sha n-ga, shinggyim wuhpawng hpe n-gun yawm shangun ai hte myit daw myit hten shangun nga ai ana zinli kaw na shamai shatsai ra ai majaw, manghkang nnan ni hpe sha shabyin ya lu ai majaw, n mai jahkring kau ai. N rap ra ai lam gaw “shinggyim wuhpawng hta byin nga ai n kaja ai lam ni a rudi re” ngu ai hpe bai tsun lu ai. Kaja wa nga yang, “tatut hta, shinggyim ahkaw ahkang gaw yawng a matu maren mara n re ai hpe ayan na dan dawng wa nga ai.”
95. Dai hku rai nga ai hte maren, “ya aten na hkrang masa gaw, awng dang lam hte tinang hkum hpe kam hpa ai lam hpe ahkyak shatai nna, lanyan nga ai ni, n-gun kya ai ni (sh) prat hta ahkaw ahkang tam na matu karum na matu shakut shaja ai lam hta gumhpraw bang ai hpe n ra sharawng ai zawn rai nga ai.” Dai zawn re ai ga san ni anhte hpe matut nna bai htang wa nga ai. Ahkaw ahkang n law ai ni gaw shinggyim masha n re ai hpe tsun mayu ai kun? Shing nrai, gawng kya ai ni gaw anhte zawn sari sadang n lu ai kun? Ahkaw ahkang n law ai sha shangai wa ai ni gaw shinggyim masha hku nna manu n law ai ni rai kun? Shanhte gaw asak hkrung na matu sha myit maju jung ging ai kun? Anhte a shinggyim wuhpawng ni a manu dan ai lam, anhte a shawng lam gaw ndai ga san ni hpe anhte jaw ai mahtai hta madung nga ai. Anhte a akyang lailen hte wenyi lam hta sari sadang bai lu la ai (sh) hka htung kata de hkrat sum mat ai. Ndai lam hpe anhte jahkring kau nhtawm, ahkyak la ai lam n galaw yang, anhte gaw, dan dawng ai hku (sh) makoi magap da ai hku nna, “dai zawn jai lang ai lam a n kaja ai arung arai ni hpe pyi, ndai mungkan ga hta n mai tawn da ai majaw, n law htum masha ni gaw, galoi mung mungkan ting hpe n mai lang ai hku jai lang na ahkaw ahkang nga ai ngu kam ai, ya aten na garan gachyan ai hkrang hpe tara shang masat ya na matu matut galaw sa wa na re.”
