Hkrismat mungga tsun ya rit nga nna lajin nga ai majaw, shaning shagu tsun nga ai, galoi mung atsun nga ra ai mungga hpe sha tsun ra na re, dai gaw, “Matsaw lahta tang e, Karai Kasang gaw hpung shingkang rawng nga u ga, ga ntsa e mung, shi sharawng awng ai masha ni hta, ngwi pyaw ai gaw anga nga u ga law” ngu ai mungga rai nga ai.
Hkristmas aten du shagu, tsawra ai lam, simsa lam, kabu gara lam ngu ai ga si ni hpe shara shagu na lu nga ga ai. Ndai ga si ni gaw n-gup nten ntsa tsun shaga kau ai ga si ni san san sha nbyin mat mat u ga, dai tsawra ai lam, simsa lam, kabu gara lam ni hpe anhte hkum shagu a masin salum hta hkam sha lu mu ga ngu nna shawng nnan akyu hpyi ya dat nngai.
2024 ning ngu ai shaning hpe shakram dat nna, 2025 ngu ai shaning hpe myit mada lam ni law law hte shang wa lu na matu, Wa Sarabyin Francis a shaning nnan mungga hpe gam garam ya mayu nngai. 2025 ning January shata praw 1 shani ang ai 58 lang ngu na Simsa lam Mungkan Masat nhtoi kaba a matu ndau shapraw ai Wa Sarabyin Francis a shaning nnan mungga re. Wa Sarabyin a Mungga hpe, “Forgive us our trespasses: grant us your peace” “Anhte shut ai mara ni hpe raw dat hkyamsa jaw ya rit: Anhte hpe Simsa lam jaw ya rit” ngu ai ga baw shatut da nga ai.
Kahtawlik Nawku hpung hku nna, 2025 ning hpe Jubilee shaning masat galaw na rai nga ai. Lai wa sai shaning 2000 ning hta mung, Jubilee poi kaba hpe galaw lai wa saga ai. Ndai 2025 ning Jubilee gaw tsaban 21 a matu shawng nnan na Jubilee mung rai nga ai. Jubilee ngu ai gaw, moi lai wa sai shaning law law kaw nna, Karai Kasang a amyu masha ni rai nga ai Israel masha ni kaw nna galaw hpang wa ai. Jubilee ngu nna ndau shana dat ai hte rau, mara raw hkyamsa dat ya ai, lawt lu ai lam ngu nna chye na ma ai. Jubilee ngu nna ndau dat yang, Karai Kasang a rapra tara hpe bai gaw gap la ai lam re, ngu ai hpe yawng chye na ma ai. Grau nna, matsan mayan masha ni hte adip arip di hkrum ai masha ni a matu lawt lu lam hpe ndau shana ya ai lam rai nga ai. Jubilee poi hpe galaw ga ai shaloi, kadai shinggyim masha mung adip arip roi sha hkrum na matu shangai wa ai nrai ngu ai lam hpe myit dum shangun ai. Anhte yawng gaw langai sha rai nga ai Madu Karai Kasang a kashu kasha ni re, anhte yawng hpu nau ni rai ga ai ngu ai lam hpe myit dum shangun ai.
Jubilee shaning hpe lachyum rawng ai hku galaw lu na matu gaw, mara raw hkyamsa jaw hkat ai lam, myit mada lam ni bai mu mada wa shangun ai lam ni nga wa hkra, “anhte galaw shut kau sai lam ni hpe raw dat hkyamsa jaw ya rit” ngu nna tsun ra na rai ga ai. Mungkan ga hpe hkra machyi hkra galaw kau sai lam ni, makau grupyin shingra masa hten za hkra galaw shut kau sai lam ni, manu dan ai nhprang sut rai ni hpe majan a matu asung jashawn kau lai wa ai lam ni, tinang a buga hpe kau da nna hpyen yen hkawm nga ra ai bu htawt hkawm masha ni hpe n gawn n sawn di kau lai wa ai lam ni, ndai zawn shut kau lai wa sai lam ni a matu, raw dat hkyam sa jaw ya rit ngu nna hpyi nem na ra ga ai. Mungkan ga ai hkrap madai nsen hpe madat nna, gram lai ra ai lam ni hpe gram lai ga, nga nna Wa Sarabyin Francis shadum n gun jaw da nga ai.
Ndai zawn gram lai lam galaw ra ai ngu ai hta, masha langai hpra gram lai lam ngu ai hta grau nna, anhte galoi mung galaw nga ai galaw ai ladat masa ni hte, uhpung uhpawng gaw gap da ai hkrang masa lam ni hpe madaw gram lai lam galaw ga, nga nna Wa Sarabyin lajin da nga ai. Shaloi she ngang grin ai galai shai lam ni byin pru wa lu na rai nga ai.
Mungdan ni langai hte langai lapran ganawn mazum mahkri shawn lam hte seng nna mung, myit dum ra ai lam hpan lahkawng hpe Wa Sarabyin madi madun da nga ai. Nambat langai ngu na lam gaw, mungkan ga a nhprang sutrai ni gaw, ahkaw ahkang lu ai masha lachyawk mi a matu chyu sha nrai mungkan masha yawng a matu re. Anhte a nga mu nga mai lam ni yawng gaw Karai Kasang jaw ya ai shaman chyeju ni re ngu ai lam hpe myit dum ra ai. Shaloi she dai shaman chyeju ni hpe masha law law hte gam garam jai lang chye na rai ga ai. Nambat lahkawng ngu na lam gaw, mungdan langai hte langai lapran hkap nga ai, wa ra ai ‘hka’ ni hte seng ai lam rai nga ai. Wa ra ai ‘hka’ ngu ai gaw sutsu ai mungdan ni hku nna matsan ai mungdan ni hpe ka-up dang sha ai lam rai nga ai. Tinang a gat lawk ni grau maden wa hkra, matsan ai mungdan ni hkan na nhprang sut rai ni hte matsan masha ni hpe akyu jashawn lam galaw nga ai lam rai nga ai.
Ndai zawn re ai mabyin kaw nna lawt lu hkra galaw lu na matu gaw, anhte yawng gaw Karai Kasang a tsawra ai kasha ni rai ga ai, shada da shamyet shanat hkat nna she asak hkrung nga pra lu ga ai, masha hkum shagu hta gun la ra na lit ni lu ga ai, ngu ai lam ni hpe yin la yang sha lawt lu na rai ga ai.
Ta tut hkan galaw ra na lam hpan masum hpe mung Wa Sarabyin kaw nna hpyi lajin da nga ai. Nambat langai, hkying lahkawng ning Jubille shaning hta dai shaloi na Wa Sarabyin Yawhan Pawlu II tsun lajin lai wa sai hte maren, mungkan mungdan law law hpe hkrit hpa lam shabyin ya nga ai, mungdan langai hte langai lapran wa hkat ra ai ‘hka’ ni hpe kau chyen ni rai rai, yawng rai rai shaprai kau ya ga. Grau nna, matsan dik ai majaw hka wa na nbyin mai ai matsan ai mungdan ni hpe hka shaprai kau ya ga.
Nambat lahkawng ngu na lam gaw shinggyim asak hpe manu shadan nga ga. Masha langai, shangai wa ai aten kaw nna, aten du nna bai si wa ai aten du hkra sari sadang hte asak hkrung nga pra lu hkra jawm garum pawn ba la ga. Kadai langai a shawng lam gam maka hpe mung hkum pat shing dang kau ya ai, jahten kau ya ai lam ni n galaw hkrup u ga. Grau nna, asak ram ai ramma langai gaw shawng lam ngu ai n mu mada mat yang myit mada lam hte asak matut hkrung na matu nbyin mai sai. Dai re majaw, si ari dam jaw ai lam hpe dawm kau ya rit. Si ari dam jaw ai lam gaw, shinggyim asak a manu hpe shagrit kau ya lam shabyin ai sha n ga, masha langai a hkyamsa jaw ya hkrum lu na ngu ai ahkaw ahkang hte, tinang a prat hpe bai gram lai na ahkaw ahkang ngu ai ni hpe du hkra hkum pat jahten kau ya ai lam rai nga ai.
Nambat masum ngu na lam gaw. Wa Sarabyin Pawlu VI hte Wa Sarabyin Benedick XVI ni kaw nna hpyi lajin lam galaw lai wa yu sai hte maren, sinat laknak ni a matu ja gumhpraw law law jai lang kau na malai, shnggyim bawng ring lam galaw ai hta madaw ja gumhpraw ni hpe grau jai lang ga. Matsan ai mungdan ni hkan kaw si hpang gara hkrum ai lam ni hpe shayawm lu na lam hta ja gumhpraw grau jai lang ga. Hpaji lam hte makau grupyin shingra tara masa ni hpe hting hkang ai magam bungli ni hta jai lang na matu mungdan shagu shaning shagu jaw bang na masat da ya ai ja gumhpraw hpe tup hkrak bang nna jai lang lam galaw na matu lajin mayu ai.
Ndai lam hpan masum hpe hkap la hkan sa ai ni gaw ngang grin ai simsa lam hpe lu la shajang na rai ma ai. Shakawn Kungdawn 85:10 hta, “Chyeju hte sadi sahka gaw hkrum nga ma sai; Ding hpring ai hte ngwi pyaw ai gaw, shada da pup nga ma ai.” Ndai ja chyum mungga tsun ai hte maren ngwi pyaw lam hpe anhte lu la na ga ai.
Matut nna Wa Sarabyin tsun ai hta, anhte a masin salum hta na tinang myit shadang ai, nju ndawng lam, myit hkrit myit tsang ai ngu ai laknak ni hpe tawn kau nna, shawang myit kaba ai, raw dat hkyam sa jaw ya ai, myit mada ai ngu ai lam ni hpe madaw sumli dagrau da nga ga.
Wa Sarabyin a akyu hpyi ga the sha gyin chyum dat mayu ngai.
Forgive us our trespasses, Lord,
as we forgive those who trespass against us.
In this cycle of forgiveness, grant us your peace,
the peace that you alone can give
to those who let themselves be disarmed in heart,
to those who choose in hope to forgive the debts of their brothers and sisters,
to those who are unafraid to confess their debt to you,
and to those who do not close their ears to the cry of the poor.
Wa Karai e, Masha ni a mara hpe anhte raw kau ya ai zawn, anhte a mara ni hpe mung raw kau ya rit.
Tinang a masin salum kata na laknak ni hpe jahkrat kau ai ni, masha ni a ‘hka’ ni hpe myit mada lam hte raw shaprai kau ya ai ni, hkrit tsang myit n nga ai sha tianng a mara ni hpe yin la na lit nli ai ni, matsan masha ni a hkrap madai ai nsen ni hpe nna lu hkra na pat da ai lam n galaw ai ni, ndai masha ni yawng hpe Madu Yesu chyu sha jaw ya lu ai simsa lam hpe jaw ya rit.
