(September shata 25–28)

Wa Sarabyin Leo XIV, 2026 ning September shata 25 ya shani kaw nna 28 ya shani du hkra, France mungdan de Kasa Hkrun lam hkawm nga ai rai nna, “Paris, Lourdes hte Metz” mare ni de sa du kawan nga ai, dai sha n-ga, Paris mare kaw nga ai ‘Mungkan Wunpawng Hpaji, Hpaji Masa hte Htunghking Hpung (UNESCO)’  rung de mung sa du kawan lai wa ai. Ndai hkrun lam gaw akyu hpyi ai lam, kabu gara shiga hkaw tsun ai lam, mung shawa wuhpung wuhpawng ni hte bawngban ai lam, ramma ni hte hkrum shaga ai lam, machyi makaw hkrum ai ni hpe sa du kawan ai lam, simsa lam hte kahkyin gumdin lam a matu hpyi shawn ai lam ni hte kahkyin gumdin lam ni hpe madung galaw lai wa ai.

Hkrunlam hpang ai shaloi, Wa Sarabyin Leo XIV gaw, mungkan ting hta Hkristu a ngwi pyaw simsa lam hpe hkaw tsun mayu ai Yesu Hkristu a sape langai hku nna, kaga mungdan ni de hkawm sa ai zawn, France mungdan de mung hkawm sa nga ai lam sang lang dan ai. Ndai shiga gaw ya aten hta grau ahkyak ai lam nga ai hpe shi ahkyak shatai tsun dan ai.

1. Paris muk lum de sa du shang wa ai

Wa Sarabyin Leo XIV gaw, September 25, bat Manga Ya shani hta Roma mare kaw nna pru wa nna, Paris-Orly mungkan nbungli pa de du wa ai. Tara shang hkap tau hkalum hpawng ngut ai hpang, Élysée Hkawhkam htingnu kaw France Gumsan Magam Emmanuel Macron hpe sa kawan nna, France asuya ni, mung shawa wuhpung wuhpawng ni a dat kasa ni hte mung masa hpung ni hte hkrum shaga ai lam galaw ai.

Élysée Hkawhkam htingnu hta Wa Sarabyin tsun shaga ai shaloi, France mungdan a htunghking, sumla hkrung hte wenyi lam ni hpe tsawra myit hte tsun shaga lai wa ai. Hpaji lam, sumla hkrung lam hte Hkristan hpaji masa lam ni hta France mungdan a karum shingtau lam hpe bai myit dum ai. Shi gaw, Notre-Dame Nawku Htingnu hpe bai gawgap ai lam hpe mung, jawm galaw ai lam hte, yawng a akyu ara hpe garan gachyan ai hku nna, hpa hpe lu la mai ai ngu ai kasi ningli langai hku nna tsun shalawm da ai.

Shi a ga baw madung langai gaw ‘simsa lam’ rai nga ai. Wa Sarabyin Leo XIV gaw, matut nna bawngban jahkrup nna mung masa lam hpe galaw sa wa na matu tsun shadut da ai hte, majan hpe koi yen ai hte n hkap la na matu tsun shadut da nga ai. Shi gaw, simsa lam, mungdan law law a matu jawm galaw ai lam, shinggyim sari sadang hte yawng a akyu ara hpe madi shadaw na matu, France hte Europe mungdan ni a lit nga ai lam hpe mung tsun dan ai.

2. UNESCO de sa du kawan ai lam

Dai hpang Paris mare na ‘UNESCO’ a ginjaw rung de Wa Sarabyin sa du kawan lai wa sai rai nga ai. Ndai hkrum shaga ai lam gaw, shinggyim masha ni a matu daw jau ai hta hpaji masa, htunghking masa, hpaji masa sawk sagawn ai lam hte mungkan ting jawm galaw ai lam ni a ahkyak ai lam hpe madi madun dan ai. Shi a sa du kawan ai lam gaw, bawngban hpawng hte simsa lam hpe grau nna ahkyak shatai ai lam hta ahkyak ai daw langai mi rai nga ai.

Wa Sarabyin Leo XIV a matu, makam masham, htunghking hte tengman ai lam hpe tam ai lam lapran na matut mahkai lam gaw grau nna ahkyak nga ai. Shi a France mungdan hta tsun shaga ai shaloi, machye machyang hte shinggyim masha ni a hpaji hparat gaw masha shagu a sari sadang hte rawt jat galu kaba wa na matu karum ya ra ai ngu ai hpe kalang lang tsun shadut wa sai.

3. Notre-Dame kaw akyu hpyi ai lam hte Ramma ni hte hkrum zup ai lam

Laban shana de, Wa Sarabyin Leo XIV gaw, Saradaw ni, Jau ni, Deacon ni, Brother, Mama ni, Jau tai  jawngma ni hte rau ‘Notre-Dame Nawku Htingnu hta shana daw akyu hpyi ai lam hpe rau galaw lai wa ai. Dai shana de, Saint-Denis mare na Stade de France ginsup pa hta akyu hpyi hpawng hta ramma ni hte rau shang lawm lai wa sai.

Ndai hkrum katut ai lam ni gaw, Wa Sarabyin a sagu rem myit tsang ai lam a madung hta, France mungdan na ramma ni hpe tawn da ya sai. Shi a hkrun lam gaw, mung masa lam (sh) htunghking lam hte seng nna sa du gawan ai lam sha n rai; Kahtawlik hpung masha ni a makam masham hpe bai gram lajang na matu n-gun jaw na matu hte dai ni na shinggyim wuhpawng kata Kabu Gara Shiga hpe sakse hkam na matu yaw shada ai sagu rem hkawm sa ai lam mung rai nga ai.

4.  Baptism Nnan hkam la ai Kahtawlik Hpung masha ni hte hkrum zup ai lam

September 27, Laban shani hta Wa Sarabyin Leo XIV gaw, ‘Maison Bakhita Center for Social Support and Integration’ de sa du kawan nhtawm, Paris mare na Kahtawlik Jawng hta, Mungdaw Synodal Hpung masha ni, Baptistism hkam la sai Hkristan nnan ni hte hkrum shaga ai lam galaw lai wa ai.

Wa Sarabyin gaw, baptism hkam la sai Kahtawlik hpung masha ni hte hkrum shaga ai lamang hta, French shinggyim wuhpawng hta Kabu Gara Shiga hkaw tsun ai sasana magam gun ni tai wa na matu n-gun jaw lai wa ai rai nga ai. Shi gaw Hkristan makam masham hpang wa ai hpe tu kaba wa nna asi law law si wa lu ai nli tum kaji hte shingdaw dan ai. Shi gaw,  San Pra ai Thérèse hte Tours mare na San Pra ai Martin zawn re ai, sanpra ai franch masha ni hpe mung, anhte a prat gaw Hkristan ni hpe matut nna myit sharawt ya nga ai sakse ni re ai hpe bai myit dum nga ga.

Ndai hkrum zup ai lam gaw, hkrun lam a ahkyak ai gabaw langai mi hpe madi madun dan ai: tinang hkum tinang myit malai lu ai lam, wuhpung wuhpawng prat hte sasana sakse hkam ai lam hku nna Hkristan makam masham hpe bai gram lajang ai lam rai nga ai.

5.  De la Concorde kaw na Chyoi Pra ai Missa Hkungga

September 28 shani hta Wa Sarabyin Leo XIV gaw Paris mare na ‘Place de la Concorde’ hta Chyoi Pra ai Missa hkungga hpe galaw lai wa ai. Shi a mungga hta, shinggyim masha ni a sung dik htum ai lachyum, tengman ai lam, tsawra myit hte Karai Kasang hte kanawn mazum lam hpe shadik ya lu ai ‘asak hkrung ai hka’ a npawt nhpang Yesu Hkristu hpe myit sumru yu let tsun n-gun jaw lai wa ai.

France mungdan na kam sham ai hpung masha ni hpe tinang a makam masham hpe tinang hkrai sha n tawn da ai sha kaga masha ni a matu myit mada shara tai wa na matu, ahkang jaw na matu Wa Sarabyin saw shaga da nga ai. Grau nna kun dinghku ni, ramma ni, tara laika sharin hkam la nga ai ni hte baptism hkam la sai Hkristan nnan ni hpe tsun shaga let, Kabu Gara Shiga sakse hkam ai ni tai wa na matu n-gun jaw lai wa ai.