(14th Ordinary Sunday, Year C)
PRAN WAN LADAW LABAN (14), C SHANING
(14th Ordinary Sunday, Year C)
Tours mare na San Pra ai Gregory gaw(A.D 539-594)** hta, shi a kawa grai machyi makaw hkrum nna si na ni wa ai aten hta, myit masin mahkra hte akyu hpyi ai lam galaw lai wa ai hpe ka lai wa ai.
Shana aten hta, Gregory yup pyaw nga ai aten, shi hpe sin ai lamu kasa gaw shi hpe dan pru nna, laika man langai mi hta **”Yesu”** ngu ai mying hpe ka nna, machyi nga ai kawa a bumhkum npu kaw tawn da na matu hpaji jaw lai wa ai.
Jahpawt jau jau Gregory gaw, lamu kasa a hpaji jaw ga hpe kanu hpe tsun dan nna, kanu gaw dai hpe hkan sa na matu tsun shadut lai wa ai. Shi a kanu tsun ai hte maren galaw nna, dai laika hpe kawa a bumhkum npu kaw tawn da ai majaw, dinghku ting kabu gara ai hte, machyi hkrum nga ai kawa gaw lawan ladan mai tsai wa ai lam ka da nga ai.
Dai ni na Chyum laika hta, Yesu a sape sanit shi gaw, kabu gara shiga hkaw tsun na matu shangun dat ngut ai hpang, kabu gara ai hte **”Madu e, na a mying ningsang hta nat ni pyi anhte a npu e taw nga ma ai (Luka 10:17)”** nga nna bai wa tsun ai lam rai nga ai.
Sape ni gaw **Yesu a mying ningsang** a atsam hpe hkam sha lu ma ai. **Yesu a mying ningsang** gaw tsawm htap ai sha n-ga atsam rawng ai. Madu Yesu Hkristu gaw Chyoi pra ai Wenyi a marang e **Yesu mying ningsang** a lachyum hte atsam hpe chye na hkawn hkrang wa hkra lam madun ya nga u ga law.
**Yahweh gaw hkye la madu re.** Ndai gaw “Yesu” ngu ai mying a lachyum rai nga ai. Kabu Gara Shiga laika hta, lamu kasa Gabriela gaw myit ru myit tsang hkrum nga ai Yosep hpe ndai lachyum hpe tsun dan lai wa ai.
Lamu kasa langai mi gaw Yosep kaw yup mang hta dan pru nna; **”Dawi a kasha Yosep e, Mari hpe madu jan shatai na matu hkum hkrit et, shi hta na-um nasin ai gaw Chyoi Pra ai Wenyi kaw na rai nga ai. Shi gaw kasha shangai na ra ai rai nna, nang shi hpe Yesu ngu nna shamying na rai nga ai.” Kaning rai nme law, shi a amyu masha ni hpe shanhte a yubak hta na hkye hkrang la na ra ai” (Mahte 1:20-21). Tsun da nga ai.
2) “Yesu” ngu ai lachyum gaw “Yahweh, karum ya ai.”** ngu ai lachyum re. Dai gaw hka hta lup mat wa ai wa karum la na matu jahtau ai nsen shing n rai, shangai chyinghkai maw nga ai numsha a hkye hkrang la na matu jahtau ai nsen hte bung nga ai. Ndai gaw “Yesu” ngu ai mying a tengman ai npawt nhpang lachyum rai nga ai. **”Yesu” ngu ai mying gaw akyu hpyi ai lam rai nga ai. ba nna e Karai Kasang kaw karum hpyi ai lam rai nga ai. Kalang lang akyu hpyi ga galu ni hpe n dum mat yang hkum myit tsang. Kalang lang yawn hkyen ai majaw ga n lu tsun ai rai yang hkum myit tsang. **”Yesu”** ngu ai mying hpe dum nna, lang hte lang bai tsun ai hte pi ram nga sai. Hpa majaw nga yang, dai mying gaw akyu hpyi ai sha n rai, **atsam rawng dik ai akyu hpyi ga** mung rai nga ai.
2) Yesu a mying ningsang hta daru magam nga ai
Yesu ngu ai amying gaw tsawm htap dik ai mying sha n-ga, n-gun atsam kaba dik ai mying mung rai nga ai. Yesu shi nan ga sadi jaw da ai gaw, “Ngai nanhte hpe teng teng tsun made ai gaw, nye a mying ningsang hte Wa kaw nanhte hpyi mahpyi, shi nanhte hpe jaw na ra ai” (Yawhan 16:23) tsun da ai hpe mu lu ai.
San Pawlu gaw Yesu a mying ningsang hpe grai tsawra ai hte hkaw tsun lai wa ai wa rai nga ai. San Thomas Aquinas tsun ai hku nga yang, “San Pawlu gaw shi a bawnu hta Yesu a mying hpe ka da ai. Hpa majaw nga yang, dai mying hpe masha yawng hpe kabu gara let hkaw tsun ai majaw rai nga ai nga nna tsun lai wa ai.
Shi a n-gup hta mung lashum da ai. Dai amying hpe tsawra myit hte akyu hpyi ai majaw re. Shi a lata hta mung jum da ai. Hpa majaw nga yang, shi a sharin shaga ai lam ni hpe Yesu a mying ningsang hta tsawra myit hte ka da ai majaw rai nga ai.
Shi a myit masin hta mung rawng nga ai. Hpa majaw nga yang shi a myit masin gaw Yesu a mying ningsang hpe tsawra ai wan hte shagrung ya nga ai majaw rai nga ai. Shi hkum nan, “Ngai hkrung nga ai, rai ti mung ngai n rai, Hkristu gaw ngai hta hkrung nga ai,” nga nna tsun lai wa ai.
San Pawlu gaw Yesu a mying ningsang hte seng nna lam masum (3) hpe tsun da nga ai.
1) Yesu a mying gaw kaga amying yawng a ntsa e nga ai. Shi tsun ai gaw, “Karai Kasang gaw shi hpe grai shagrau nna, amying nlang hte hta grau ai amying shi hpe jaw wu ai” (Hpilipi 2:9). hta tsun da nga ai.
**2) Yesu a mying ningsang hta, sumsing lamu hta mung, ginding aga hta mung, ga npu hta mung, lahput hput di nawku nga u ga.** “Yesu a mying ningsang hta sumsing lamu hta mung, ginding aga hta mung, ga npu e mung, lahput hput di nawku ra na rai nga ai.” Shaloi e “Kawa Karai Kasang a hpung shingkang a matu, masha shagu gaw Yesu Hkristu gaw Madu rai nga ai hpe yin la lu na rai nga ai” (Hpilipi 2:10-11).
3) Anhte galaw ai lam shagu gaw Yesu a mying ningsang hta galaw ra ga ai.** “Nanhte hpa galaw timung, ga hte rai ti mung, amu hte rai ti mung, Madu Yesu Hkristu a mying ningsang hta galaw nga mu” (Kol 3:17). Tsun da nga ai.
Yesu a mying ningsang hpe hkungga lara ai hte tsun shapraw ai shaloi, Hkyela Madu a manu dan ai mying ningsang a matu Karai Kasang hpe n htum n wai chyeju shakawn ai sha n-ga, akyu hpyi ai a mau hpa akyu ara ni hpe mung hkam sha lu shangun nga ai. Yesu a mying ningsang gaw anhte a masin salum kata na nsin hpe shaprai kau ya ai sha n-ga, gawng kya ai yubak kap ai ni hpe n-gun shaja ya nga ai. Manu dan dik ai wenyi hte seng ai shaman chyeju ni hpe mung jaw ya nga ai.
Yesu a Chyoi Pra ai Mying Hta Lamik kumla langai
1432 ning hta Lisbon mare hta hkrit hpa ana zinli byin pru lai wa ai. Wan hku law ai masha ni—la ni, num ni, ma ni, amyu bawsang shagu na masha ni gaw ndai hkrit hpa ana zinli a majaw hkrat sum mat ma ai. Ndai grai sawng ai ana zingli gaw masha langai kaw nna langai de (sh) ana kap ai masha ni lang ai palawng galu, hpugup, hpun palawng ni hku nna lawan ladan kap bra lai wa ai rai nga ai. Ndai ana zinli a majaw, Jau ni, tsi sarawun ni, law law asak sum mat hkrum ai majaw, lup makoi ai lam n nga ai sha, lam ntsa hkan hkum hkrang law law hpe kabai tawn da lai wa ai. Si mat ai ni a sai hpe gwi ni sa mata nna, shan hpe sha ai majaw, ndai hkrit hpa ana zinli gaw grau nna anan hta akan rai masha ni hpang de bai kap bra lai wa ai.
Si mat sai ni hpe n-gun n yawm ai sha garum shingtau nga ai ni hta, hkungga ai Monsignor Andre Dias mung lawm lai wa ai. Jau kaba gaw, ndai ana zinli kaba gaw n yawm mat ai sha, shani shagu grau sawng wa ai hpe mu nna, shinggyim masha ni a karum shingtau lam n nga ai hpe chye na wa ai shaloi, chyoi pra ai Yesu a mying ningsang hpe myit maju jung nna akyu hpyi na matu, masha ni hpe tsun shadut lai wa ai.
Shi gaw grau sawng ai shara ni de sa du nna, machyi makaw hkrum ai ni, si wa na ni, ana n kap shi ai ni hpe “Yesu, Yesu” ngu ai mying hpe bai kahtap tsun tsun rai na matu hpyi nem lai wa ai.
Ndai mying hpe card ni hta ka nna aten shagu kyem da nna, shana yup ai shaloi tinang a bumhkum npu kaw tawn da u, na a nta chyinghka ni hta noi da u. Raitim ahkyak dik gaw, ndai n-gun ja ai mying ningsang hpe galoi mung na a n-gup hte myit masin hte myit maju jung nga u, nga nna tsun lai wa ai.
Dai hpang, shawa masha yawng hpe San Pra ai Dominic a nawku jawng de shaga la nhtawm, Yesu a mying ningsang a atsam hte dai mying ningsang hta shaman da ai chyoi pra ai shaman ntsin a lam hpe bai hkaw dan lai wa ai.
Bai nna, masha shagu hpe chyoi pra ai shaman ntsin hpe tinang hkum hte machyi makaw hkrum ai ni hte si wa maw ai ni a myi man hta chya ya na matu mung tsun lai wa ai. Mau hpa hku nna! Machyi makaw hkrum ai ni gaw hkam kaja lam bai lu la nna, si wa na ni hpe mung shanhte a tsin-yam tsindam kaw na lawt lu shangun lai wa ai rai nga ai. Ndai ana zinli gaw hkoi mat sai rai nna, mare gaw nhtoi loi mi laman hta grau sawng ai tsin-yam kaw na lawt lu mat ai rai nga ai.
Yesu a mying ningsang hta atsam nga ai. San Pra ai Bernard tsun ai gaw, “Sau gaw htoi tu shangun ai, n-gun jaw ai, namman chya ya ai. Yesu a mying mung dai hte maren rai nga ai. Hkaw tsun ai shaloi nhtoi htoi ya ai, myit sumru ai shaloi n-gun jaw ya ai, sang lang dan ai shaloi namman chya ya ai.”
“Ndai amying hpe galoi mung hkungga lara nga mu: sumsing lamu hta mung, ginding aga hta mung, ga npu hta mung, yawng mayawng gaw dai amying hpe gum dagup nawku nga ma ai majaw re nga nna tsun lai wa ai.
Yesu a mying ningsang gaw anhte a lam hta kadun dik htum, manam pyaw dik htum, n-gun ja dik htum akyu hpyi ga rai nga ai. Yesu a manam pyaw ai mying ningsang hpe galoi mung gang shaga let, n hkru n kaja ai lam yawng kaw na makawp maga hkrum let, Madu a shaman chyeju ni hpe hkam sha lu mmyit ga.
Akyu hpyi saga oh hpan madu karai kasang e chyeju mahakra matu chyeju dum ai hte nang wa hpe grau nna kam sham tsawra chyechyang lu ai hte nang wa a kabu gara shiga hpe anhte a sak hkrung lam hta hkaw tsun sak se hkam lu na matu ra kadawn nga ai myit yan marai hte n gun atsam chyeju ni hpe mung jaw ya rit anhte a madu hkristu a marang e hpyi nyem nga ga ai.
Hkristu hta tsawra hkunggga ai kanu kawa tara hkaw sara ni hte nu wa hpu nau ni e ndai laban gaw Pranwan Ladaw hta. ..Shimali … ngu na lanban rai nga ai
hti ang ai Ja Chyum Mungga ni gaw
Chyum Mungga Daw ( I );Esa laika 66: 10-14
Chyum Mungga Daw ( II ) Galati hpung masha ni hpang de San Paulu shagun dat ai laika 6: 14–18
Kabu Gara Shiga : Lk 10: 1-12, 17-20
Ndai jachyum mungga ni hpe hti nna myit sumru yu let hpawt ni na nawku daw jau lamang ni hpe woi nga ga law