Ndai 34 ngu na Laban shani gaw Nawku hpung nawku jau ai shaning a hpang jahtum ngu na laban rai nga ai. Chyoi pra ai kanu nawku hpung gaw, Mungkan ting a Hkawhkam, Anhte a Madu Yesu Hkristu a poi hpe galaw nga ga ai. Daini anhte gaw Shi hpe hkawhkam ni a Hkawhkam, madu ni a Madu hku nna nawku nga ga ai (Shr 17:1), lamu ga ting hpe up hkang ai wa ngu shagrau sha-a nga ga ai (Dan 7:14).
1925 ning hta mungkan gaw, no.1 Mungkan Majan a majaw jahten sharun ai lam ni rawt jat wa nga ai aten rai nga ai.
>> Amyu bawsang ni hpe jahten kau sai.
>> Laknak nnan ni hte laknak rung rai ni hpe shapraw wa sai.
Hkrit tsang hpa hka leng gaw dan dawng nga ai.
>> Modernity gaw shinggyim masha ni a myit masin kata de shang wa sai.
Shinggyim myit masa gaw, shadawn sharam n nga ai rawt jat galu kaba wa na matu, n-gun atsam hte atsam marai nga ai ngu sawn la ma ai.
>> Shinggyim wuhpawng ni gaw Hkristan prat manu dan ai lam ni hpe kau da nna, Karai Kasang hte wenyi lam ni hpe yeng seng kau na matu shakut nga ma ai.
Ndai mungkan a secularization a npawt nhpang hta, ndai Hkristu Hkawhkam Poi kaba hpe anhte hpe jaw ya nga ai.
Wa Sarabyin Pius XI gaw, 1925 ning hta, amyu tsaw myit hte mungkan masa lam ni rawt jat wa ai hpe mahtai jaw ai hku nna, Hkristu Hkawhkam poi hpe galaw hpang wa sai. Nawku hpung gaw anhte a nawku daw jau ai lam hpe anhte a myit masin kata na shingbyi shara kaw nna grau tsaw ai madang de sharawt na matu yaw shada ai lam rai nga ai. Dai poi a ga baw gaw “Jesu Christi Regis” (Anhte a Madu Yesu Hkristu Hkawhkam rai nga ai). Raitim, 1969 ning hta Wa Sarabyin Pawlu (VI) gaw dai poi hpe “Iesu Christi universorum regis” N-gawn tawa a hkawhkam anhte a Madu Yesu Hkristu) ngu ai mying ningnan bai shamying da sai. Shi gaw dai hpe hkungga lara ai hku sharawt nna, nawku daw jau ai shaning shagu a hpang jahtum na Laban shani hta galaw na matu masat da ai.
Daini na daw 1 hta, Israela amyu ting gaw Dawi hpe hkawhkam shatai na matu kahkyin gumdin ai lam galaw ma ai. Hpa majaw nga yang, asan sha re. Shi hta ging dan ai mayam langai mi hpe shanhte mu mada ma ai. Shi hkum shi shanhte hpe n shadut ai. Shi hpe lata la na matu (sh) lata san da na matu gumhpraw hte arung arai law law n jai lang ra ai. De a malai, dai ni anhte a hkawhkam Hkristu hpe shakawn nga ai zawn, shanhte mung teng sha myit hkrum let shi hpe shanhte a hkawhkam hku nna shakawn shagrau ma ai. Shi gaw dai arawng aya hpe shi hkum nan n la ai, hpa majaw nga yang: “Kadai mung dai arawng aya hpe shi hkum shi n la ai” (Heb 5: 4). Anhte shagrit shanem yang Karai Kasang anhte hpe shagrau na re. shanhte a amyu sha ni gaw shanhte hpe woi awn lu ai atsam hpe kabu gara sakse hkam na re.
Daw 2 hta, Karai Kasang gaw “Shi tsawra ai Kasha a mungdan hta anhte a matu shara lajang da ya sai” ngu nna Pawlu shadum da nga ai. Anhte hpa naw ra nga a hka! Ndai lam gaw kabu gara lam hpe ra sharawng ai. Dai majaw, dai ni anhte galaw ai poi hta, “Hkristu a uphkang ai hpung shingkang hpe shachyen ya ai” shaloi, ndai mungkan hte shi a n-gun the anhte a ntsa uphkang ai lam hpe ndau shabra nga ai hpe chye na ga.
Daini na kabu gara shiga hta, Pilat hte Yuda masha ni gaw shanhte a hkawhkam Hkristu hpe ari jaw na matu n chye ai sha maw mawn nga ma ai. Shi hpe hkap la na malai, Karai Kasang a mungdan hte hpung shingkang hta shang lawm na matu shaga la ai hpe shanhte a myit masin hpe shaja nga ma ai. Dai ni anhte galaw ai poi gaw Yuda masha ni zawn, myit malai n lu ai tara tawt lai ai wa zawn jahpoi asawng ai lam n re. De a malai, anhte a Madu Yesu Hkristu mungkan ting hpe teng sha uphkang ai lam re hpe galaw ai poi rai nga ai.
Mungkan ting a hkawhkam Hkristu gaw hkawhkam ni, uphkang du ni, gumsan magam ni, tara agyi ni, ningbaw ningla ni yawng a matu kasi ningli rai nga ai. Shi gaw shi a amyu masha ni hpe lanu lahku, tsawra, ngwi pyaw simsa ai hku kanawn mazum nga ai. Hpri lata, hpyen n-gun, gumhpraw n-gun hte uphkang ai n re. Shi gaw Sagu rem wa kaja, tara rap ra ai tara agyi, matsan dum chye ai hkawhkam rai nga ai. Shi chyu sha anhte hpe shi a hpunau nauna, jinghku jingyu ni zawn kanawn mazum ai hkawhkam rai nga ai.
Anhte a mungkan ting a hkawhkam Hkristu gaw Karai Kasang rai nga ai, rai tim shi gaw anhte a shinggyim nga pra masa hta garan gachyan ya nna, shi a hkawhkam hte hkinjawng shara hta garan gachyan na ahkang jaw nga ai (Shr 1:6; I Th 2:12). Shi gaw galoi mung ni htep ai, shi hpang de du na matu laksan tara masa n ra ai. Dai majaw, hpunau ni e, anhte a hkawhkam wa hpe shakawn shagrau ga, hpa majaw nga yang: Madu gaw shi a amyu hpe tara rap ra ai hku uphkang na matu du sa ai. Shi gaw htani htana up nga nna shi a amyu masha ni hpe ngwi pyaw simsa ai kumhpa jaw ya na ra ai.
